
لە کاتێکدا ئاگری جەنگ لە ناوچەکەدا بەرەو فراوانبوونی زیاتر هەنگاو دەنێت، دوو سەرچاوەی باڵا زانیاریی مەترسیدار لەسەر ئایندەی هەرێمی کوردستان ئاشکرا دەکەن؛ مەترسییەکان بەجۆرێکن تاوەکو هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم و هێرشی سەربازیی دەڕوات ئەگەربێتوو ئێران یان ئەمریکا بیانەوێت هەرێمی کوردستان لەم جەنگەوە تێوەگلێنن.
یەکێک لە مەترسییە هەرە گەورەکان کە لە ئێستادا ڕووبەڕووی لایەنە سیاسییەکانی هەرێم بووەتەوە، هەڵبژاردنی “بێلایەنی”یە. دوو سەرچاوەی باڵای هەرێم بە “کورد مۆنیتەر”یان ڕاگەیاندووە: ئەمریکا پەیامێکی ناڕاستەوخۆی ئاڕاستەی یەکێتی و پارتی کردووە، کە تێیدا هاتوە؛ ڕاگەیاندنی بێلایەنی هەرێم لە ململانێکانی ناوچەکەدا وەک “پاشەکشە لە هاوپەیمانیی ستراتیژی” لەگەڵ واشنتۆن هەژمار دەکرێت.
دوو سەرچاوەکەی کورد بە ترسەوە لەم ئەگەرەیان ڕوانی و ڕایانگەیاند: هەڵوەشاندنەوەی پارێزبەندیی ئەمریکا لەسەر هەرێم، ڕاستەوخۆ ڕێگە بۆ بەغدا و دادگای فیدراڵیی خۆش دەکات بە ڕێگەی یاسایی و سیاسیی هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی سیاسیی هەرێم بدەن و شتێک نەمێنێت بەناوی دەسەڵاتی کورد لە باشور، ئەمەش گەورەترین باجە کە دەبێت کورد بیدات ئەگەر بێلایەنی ڕابگەیەنێت.
یەکێکی دیکە لەو مەترسییانەی ڕووبەروی بەرپرسانی هەرێم بووەتەوە، بۆردومانە موشەکی و درۆنییەکانی ئێرانە بۆ سەر خاکی هەرێم. حکومەتی هەرێم لە ئێستادا لەژێر فشارێکی توندی ئەمنیدایە و دەترسێت هەر جۆرە جوڵەیەکی هێزەکانی ڕۆژهەڵات ببێتە هۆی توندتربوونی بۆردومانەکان و کردنە ئامانجی چەندین دامەزراوەی گرنگی هەرێم و تێکدانی سەقامگیریی باشوری کوردستان.
بەگوێرەی زانیارییەکانی “کورد مۆنیتەر” هۆکاری سەرەکی ڕاوەستانی هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بۆ ئەنجامدانی جوڵەی سەربازیی لە ناو خاکی ئێران، بەرپرسانی یەکێتی و پارتیین، ئەمەش وەک هەوڵێکە بۆ پاراستنی ئاسایشی هەڕێم، ئەم هەنگاوەش حزبەکانی رۆژهەڵاتی نیگەران کردوە و ڕاستەوخۆ بە هەرێمیان وتووە ئێوە هۆکارن کورد یەکێک لە کارتە فشارە بەهێزەکانی لەدەست بدات.
مەترسییەکی دیکە کە ڕووبەڕووی هەرێمی کوردستان بووەتەوە، هێزەکانی حەشدی شەعبییە، بەپرسانی کورد پێیان وایە لە ئەگەری هاوکاریی کردنی حزبەکانی رۆژهەڵات هێزەکانی “حەشدی شەعبی” بە پاڵپشتیی تاران هێرشی سەربازیی دەکەنەسەر ناوچەکانی هەرێم و دەتوانن فشارێکی سەربازیی گەورە بخەنە سەر سنوورەکان و ناوچە جێناکۆکەکان، بەمەش کورد هاوشێوەی 16 ئۆکتۆبەر چەند ناوچەیەکی دیکە لە دەستبدات.
“کورد مۆنیتەر” زانیوێتی حزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بڕیای کۆتاییان داوە و دەیانەوێت لە نزیکترین کات دا جوڵەی سەربازیی ئەنجام بدەن، بۆ ئەم مەبەستەش بەشێک لە بەرپرسانی هەرێم پێشنیارییان کردوە ڕێگا بۆ هێزەکانی ڕۆژهەڵات بکرێتەوە تا بگەڕێنەوە ناو خاکی ئێران و خۆیان چارەنووسی خۆیان دیاری بکەن، بەبێ ئەوەی هەرێم هیچ هاوکارییەکی سەربازیی و لۆجیستی پێشکەش بکات.
زۆربونی مەترسییەکان وای کردوە هەماهەنگییەکی بەرفراوان لە نێوان یەکێتی و پارتیدا دروستبێت و لە ئیستاشدا هەردوولا کۆکن لەسەر ئەوەی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم هەموو مەترسییە، باشترین بژاردە بێدەنگییەکی تەواوە و چۆڵکردنی گۆڕەپانی ململانێکانە بۆ ئێران و ئەمریکا. وەک چۆن هێزە سیاسییەکانی شیعە بێدەنگییان هەڵبژاردووە، پێویستە کوردیش هەمان ڕێگە بگرێتەبەر، چونکە بێلایەنیی ئاشکرا جۆرێکە لە لایەنگری و مەترسیی گەورە دەخوڵقێنێت.
لە ئێستادا یەکێتی و پارتی لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی مێژوویی و چارەنووسسازدان؛ یان دەبێت بە “بێدەنگییەکی تاکتیکی” و یەکخستنی ناوماڵی کورد ڕێگری لە نەمانی قەوارەی هەرێم بگرن، یان ئەوەتا کێشمەکێشە ناوچەییەکان وەک گەردەلوولێک هەرێم بەرەو قۆناغێکی نادیار و پڕ لە مەترسی ڕادەماڵێت کە ڕەنگە تێیدا دەستکەوتە دەستووری و سیاسییەکانی سێ دەیەی ڕابردوو ببنە قوربانی.





