فازڵ میرانی
کارکردنی ئێمە بۆ دروستکردنی میکانیزمێک بە مەبەستی پێشکەشکردنی کاندیدێکی ڕێککەوتو لەسەر بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار، بۆ ئەوە نەبوو کە حزبەکەمان ئەو پۆستە وەربگرێت.
هیچ ڕێگرییەک نییە لەوەی پۆستەکە بۆ ئێمە بێت، بەڵام وەک هەمیشە لە کارە حزبی، سیاسی، سەرکردایەتی و کارگێڕییەکانماندا ڕاهاتووین، تێدەکۆشین بۆ دۆزینەوەی زەمینەیەکی یاسایی و کەشێکی لێکتێگەیشتن، هەرچەندە تێگەیشتنی لایەنەکانی تر دواکەوتبێت؛ تاوەکو ئەم دامەزراندنە بکەینە بناغەیەکی دروست و ڕێگەیەک بۆ مامەڵەکردن لە عێراق و دامەزراوە جیاوازەکانیدا، نەک تەنها لە دەزگایەکی دیاریکراودا.
ئێمە و لایەنەکانی تریش، هەموو دەزانین چارەنووسی پۆستی سەرۆک کۆمار بە چی گەیشت، کە کۆتایییەک بوو جیاواز لەوەی لە دەستووردا نووسراوە. بۆ ئەوەی ئەم دۆخە نەهێڵین و بۆ ئەوەی کورد (کە بەپێی عورف ئەم پۆستەی پێ دراوە، وەک چۆن عورف وایە دوو پۆستەکەی تر بۆ عەرەب بێت؛ سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران بۆ شیعە و سەرۆکایەتی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ سوننە) خاوەنی پێگەی ڕاستەقینەی خۆی بێت، پێویستە هەردوولا ڕەچاوی ئەو بارودۆخە سەختە بکەن کە عێراق پێیدا تێدەپەڕێت، لە پێشێلکردنی سەروەری و ململانێی هێزە ئیقلیمی و نێودەوڵەتییەکان. هەروەها بۆ ئەوەی هەستکردن بە کاندیدکردنەکە هەستێکی ڕاستەقینەی جەماوەری، پەرلەمانی یان سیاسیی تەوافوقی بێت، تاوەکو ئەنجومەنەکە دەنگ بدات و دوور بکەوێتەوە لەو حاڵەتە بێزارکەرەی کە تێیدا دیارە پۆستەکان بوونەتە هۆکارێک بۆ شەرعیەتدان بە هەڵوێستە شەخسییەکان.
بۆ مێژوو، هەروەها لە بابەتی ئامۆژگاری برایانە و وەبیرهێنانەوەوە دەڵێین: پارتی دیموکراتی کوردستان ڕەگ و ڕیشەی قووڵترە و پێگەی بەرزترە لەوەی هەوڵ بدرێت پێچەوانەی ئەوە دەربخرێت. سەرۆک بارزانی کەسایەتییەکی نیشتمانی و نەتەوەییە و مێژووە دێرینەکەی لە خەبات لەپێناو عێراقدا گەواهی بۆ دەدات؛ کارەکانی ئەو لای ئەوانەی بەدوای زانیاری دروستدا دەگەڕێن ڕوونە، بەڵام کارەکانی لای ئەوانە جێگەی تێنەگەیشتنە یان نایانەوێت تێبگەن کە بە ڕێکەوت هاتوونەتە ناو سیاسەت یان بە مەبەستی دەستکەوت لەسەر حیسابی عێراق کار دەکەن.
کاروباری وڵات بەم شێوەیە بەڕێوە نابرێت؛ پێش ئەوانیش تاقمێک هەبوون کە کۆنترۆڵی بڕیاریان کردبوو، بەڵام کارەکان لە دەستیان دەرچوو، هێزەکان و ڕۆژگار لای بردن و کەسانی تر هاتنە شوێنیان.
جیاوازییەکی زۆر هەیە لە نێوان کەسێک کە لە واقیع تێدەگات و کەسێک کە دەیەوێت خەیاڵی خۆی بە هێز بسەپێنێت. سیاسەت تێگەیشتنە پێش گوتار، ئەزموونکردنە پێش کار، و ناوەڕۆکە پێش ڕووکەش. سیاسییەکان، چ پیر یان گەنج، ئەوانەی لە دامەزراوە یاسادانان و پەرلەمانی و کارگێڕییەکاندا کار دەکەن، ناگونجێت بە مۆدێلێکی شەخسیی دەربکەون کە شایستەی ئەو کەسانە نییە کە عێراق بە هەر هۆکارێک بێت کردوونی بە بەرپرس یان بەشێک لە بڕیارەکانی.
ئێمە دەمانەوێت کەشی سیاسی کۆکەرەوە بێت نەک لێکدابڕان، کەشێکی هێمن بێت نەک پڕ لە توندوتیژی. ئێمە خەباتمان کردووە و هێشتاش بەردەوامین تاوەکو عێراقی نوێ، عێراقی حەوت هەزار ساڵەی شارستانییەتی درەوشاوە بێت، نەک عێراقی ساڵانی نەهامەتی بەهۆی حوکمڕانەکانییەوە؛ دەمانەوێت بگەڕێتەوە بۆ ئەو پێشکەوتنەی کە ببووە نموونەی شارستانییەت، نەک بەو شتانەی کە جێی ستایش نین.
هەڵوێستی نیشتمانیی حەکیمانە ئەوە ڕەت دەکاتەوە کە وا وێنا بکرێت ئەو سەپاندنی ئیرادەیەی ڕوویدا کارێکی دەستووری یان سەرکەوتن بێت؛ چونکە ئەو هەڵوێستە تەنها کارەکانی ئاڵۆزتر کرد، بەڵکو ئەوەشی سەلماند کە هەڵبژاردنی (تۆڵەکردنەوە) و بێدەنگی بەرامبەر دۆسیە گەورە سیاسی، ئەمنی و ژیارییەکان، ئێستا باڵی بەسەر ئەدا و کارکردندا کێشاوە.
ئەوانەی هەڵگری دۆزی ڕەوان و ئەوانەی بۆ بەرژەوەندی وڵاتەکانیان کاریان کردووە و دەکەن، هەمیشە هەست بە جیاوازی پێگەی خۆیان دەکەن لەگەڵ پێگەی ئەو کەسانەی کە بێئاگان یان خۆیان بێئاگا دەکەن لەو ئەرکە مەزنەی کە بە ڕێکەوت پێی گەیشتوون؛ چونکە ئەگەر ئەوان بە دامەزراندن و سیاقێکی دروست بگەیشتایەنە ئەو شوێنە، ئەو هەڵە مەبەستدارەیان ئەنجام نەدەدا.
