لە کازمییەوە بۆ عەلی زەیدی؛ تارمایی میلیشیا شیعەکان دەگەڕێنەوە

 

ئاماژەکانی پەرەسەندنی گرژی لە نێوان گروپە چەکدارەکانی عێراق و عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو، زۆر زوو دەستیان بە دەرکەوتن کردووە. ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ چڕبوونەوەی پشتگیرییەکانی ئەمریکا بۆ حکومەتە چاوەڕوانکراوەکەی زەیدی و زیادبوونی گوشارەکانی واشنتۆن بۆ سەر سەرکردەی گروپە چەکدارەکان لە ڕێگەی سزای دارایی، خەڵاتی مادی و پەیامی سیاسی.

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، زەیدی پشتگیرییەکی بەرچاوی ئەمریکای لە چەند ئاستێکدا بەدەستهێنا؛ لە پیرۆزباییەکەی دۆناڵد ترەمپەوە تا دەگاتە پەیوەندییە سیاسی و ئەمنییە چڕەکانی ئیدارەی ئەمریکا لەگەڵ بەغدا و پەیوەندی ڕاستەوخۆی پیت هێگسێت، وەزیری بەرگریی ئەمریکا.

لە بەرامبەر ئەم پشتگیرییەدا، هەندێک لە گروپە چەکدارەکان تۆنی گوتاری خۆیان بەرامبەر بە سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو توند کردووەتەوە. مەهدی کەعبی، یەکێک لە سەرکردەکانی گروپی نوجەبا، زەیدی وەک کەسایەتییەک وەسف کرد کە “لەلایەن ئەمریکاوە فەرز کراوە” و بە زمانی ئیدیۆمی سیاسی گوتی: “زەیدی بە شەمەندەفەری ئەمریکی هاتووە”، ڕێک وەک ئەوەی لەگەڵ مستەفا کازمی ڕوویدا.

کەعبی ئاماژەی بەوەش کرد کە کاتی ڕاسپاردنی زەیدی هاوکات بووە لەگەڵ سەردانەکەی تۆم باراک، نێردەی ئەمریکا، و جەختی کردەوە کە بزووتنەوەی نوجەبا هەڵوێستی کۆتایی خۆی بەپێی کارنامەی حکومەت و هەڵوێستی زەیدی بەرامبەر “بەرگری و کۆماری ئیسلامی ئێران” دیاری دەکات، و گوتی: “نابێتە بەشێک لە پڕۆژەی ئەمریکی لە ناوچەکەدا.”

جووڵە خێراکانی ئەمریکا

ئەم لێدوانانە تەنیا چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە هاتن کە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا خەڵاتێکی دارایی بە بڕی 10 ملیۆن دۆلار دیاری کرد بۆ هەر زانیارییەک کە ببێتە هۆی دەستگیرکردنی ئەکرەم کەعبی، ئەمینداری بزووتنەوەی نوجەبا. واشنتۆن پێشتریش خەڵاتی هاوشێوەی بۆ دەستگیرکردنی ئەحمەد حەمیداوی (کەتائیبی حزبوڵڵا) و ئەبو ئالا وەلائی (کەتائیبی سەیدولشوهەدا) ڕاگەیاندبوو.

لەم چوارچێوەیەدا، عەلا نەشوع، توێژەری ستراتیژی ڕاگەیاند: “پشتگیرییە ڕوونەکەی ئەمریکا بۆ عەلی زەیدی، چەتری پاراستنێکی سیاسی گرنگی پێ دەبەخشێت لە قۆناغی پێکهێنانی حکومەتدا، ئەمەش وا دەکات هێزە چەکدارەکان بە وریاییەکی زۆرەوە مامەڵە لەگەڵ دۆخەکەدا بکەن.” ئاماژەی بەوەش کرد کە گروپەکان ناتوانن لە ئێستادا ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ دەست پێ بکەن، مەگەر گۆڕانکارییەکی گەورە لە هاوکێشە هەرێمییەکاندا ڕووبدات کە تاقیکردنەوەی ڕاستەقینە بێت بۆ زەیدی؛ ئایا بەرەو واشنتۆن دەروات یان تاران؟

ئەزموونی مستەفا کازمی

زۆرێک لە چاودێران ئەزموونی مستەفا کازمی (2020-2022) وەک نزیکترین نموونە دەبینن بۆ ئەو فشارانەی کە ڕەنگە ڕووبەڕووی زەیدی ببنەوە. کازمی لە یەکەم ڕۆژەکانییەوە ڕووبەڕووی هەڵمەتی ناوزڕاندن، هەڕەشە و تۆمەتبارکردن بە کارکردن بۆ بەرژەوەندی ئەمریکا بووەوە. گرژییەکان تا ئەو ئاستە چوون کە لە کۆتایی 2021دا ماڵەکەی کازمی بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کرایە ئامانج، ئەمەش دوای هەوڵەکانی بۆ چەسپاندنی شکۆی دەوڵەت و ڕاوەدوونانی ئەو گروپانەی کە باڵیۆزخانەکانیان بۆردومان دەکرد.

دەرفەتێک بۆ ڕێکخستنەوەی بارودۆخی عێراق

حسێن تائی، توێژەری سیاسی، پێی وایە ئیدارەی ئەمریکا سەیری حکومەتەکەی زەیدی دەکات وەک دەرفەتێک بۆ دووبارە ڕێکخستنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ عێراق لەسەر بنەمای نوێی ئەمنی و وزە و کۆنترۆڵکردنی بڕیاری سەروەری.

تائی جەختی کردەوە کە گروپە چەکدارەکان تێدەگەن هەر لێکنزیکبوونەوەیەکی زەیدی و واشنتۆن بە واتای تەسککردنەوەی هەژموونی سیاسی و سەربازی ئەوان دێت، بۆیە پێشبینی دەکرێت ئەم هێمنییەی ئێستا زۆر نەکێشێت، بەتایبەت ئەگەر حکومەت دەست بکات بە هەنگاوی کردەیی بەرامبەر چەکی دەرەوەی یاسا یان هەژموونی ئابووری ئەو گروپانە.

ئەم پەرەسەندنانە لە کاتێکدایە کە عێراق لەبەردەم ئاڵنگارییەکی ئابووری و ئەمنی گەورەدایە، لەوانە قەیرانی گەرووی هورمز، فشارەکانی سەر حەواڵەی دۆلار و مەترسییە ئەمنییەکان لەسەر هەناردەی نەوت، ئەمەش وا دەکات حکومەتی داهاتوو لە یەکەم ڕۆژەکانییەوە لە ناو جەرگەی زریانێکی سیاسی و ئەمنیدا بێت.