هەنگاوە نوێیەکانی پرۆسە سستەکەی ئاشتیی نێوان ئەنقەرە و پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) دەرکەوتن، لەگەڵ هەوڵی هەردوولا بۆ بەرەوپێشبردنی پڕۆسەکە لە ڕێگەی تێپەڕاندنی ناکۆکییەکان لەسەر ئەولەوییەتی لێبوردن یان چەکدانان، و گرتنەبەری ڕێگەیەکی قۆناغ بە قۆناغ، لە ڕێگەی دەرکردنی چوارچێوەیەکی یاسایی بۆ پرۆسەکە لەلایەن پەرلەمانەوە.
هەندێک لە بڕگەکانی چوارچێوە یاساییە پێشنیارکراوەکە لە ئێستادا لەژێر گفتوگۆی بەرفراوانی ناڕەسمیدان لە نێوان پەرلەمانتارانی پارتە گەورەکان و ئەو پارتانەی بەشدران لە پرۆسەی ئاشتیدا، بەتایبەتی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (مەهەپە) کە هاوپەیمانی پارتی دەسەڵاتدارە، لەگەڵ پارتی دیموکراسی و یەکسانیی گەلان (دەم پارتی) کە ڕۆڵی نێوەندگیر دەگێڕێت لە نێوان پەرلەمان و ئۆجەلاندا.
بۆچوونی جیاواز هەیە لەسەر چەند خاڵێک، بەتایبەتی چارەنووسی ئۆجەلان و ئەوەی ئایا کەمکردنەوەی کۆتوبەندەکانی زیندانیکردنەکەی لە قۆناغی ئێستای چوارچێوە یاساییە پێشنیارکراوەکەدا جێگەی دەبێتەوە یان نا؟ لە پاڵ پرسی دەستگیرکراوانی پەکەکە لە تورکیا، هەروەها گرەنتییەکانی فراوانکردنی جێبەجێکردنی چوارچێوە یاساییەکە لە ڕێگەی قۆناغێکی دووەمی یاسادانانەوە کە بەپێی ئەوە ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان بگەڕێنەوە تورکیا بەبێ بەدواداچوون و لێپێچینەوەی یاسایی.
گفتوگۆ فەرمییەکان
پەرلەمان لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەست بە گفتوگۆی فەرمی دەکات سەبارەت بە چوارچێوە یاساییەکە، وەک ئامادەکارییەک بۆ پەسەندکردنی، بە لەبەرچاوگرتنی زۆرینەی دەنگەکانی هاوپەیمانیی دەسەڵاتدار لە پەرلەمان و ئەو پشتیوانییە چاوەڕوانکراوەی لەلایەن پارتی دیموکراسی و یەکسانیی گەلانەوە (سێیەمین پارتی گەورەی پەرلەمان) هەیە، ئەگەر بێتو لەگەڵ هاوپەیمانیی دەسەڵاتدار بگەنە ڕێککەوتن لەسەر بڕگە ناکۆکی لەسەرەکان.
دەزگاکانی ڕاگەیاندنی سەر بە حکومەت و ئۆپۆزسیۆنی تورکیا، و کەسایەتییە نزیکەکان لە پارتی کرێکارانی کوردستانەوە، وردەکاریی ئەو هەنگاوانەیان بڵاوکردەوە کە ئەنقەرە و سەرکردەکانی پارتە چەکدارەکە لە ماوەی مانگ و نیوێکی دیکەدا دەیاننێن.
ئەمڕۆ سێشەممە، ڕۆژنامەی “تورکیا”ی نزیک لە پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی دەسەڵاتدار، چوارچێوەیەکی یاسایی بڵاوکردەوە کە پەرلەمان پێش پشووی هاوینەی لە ناوەڕاستی مانگی تەممووزی داهاتوودا پەسەندی دەکات، و هەشت یان نۆ خاڵ لەخۆدەگرێت، لە نێوانیاندا بڕگەیەک کە دەڵێت گەڕانەوە بۆ تورکیا تەنها بۆ ئەو ئەندامانەی پەکەکە دەبێت، کە لە کاتی ململانێی چەکداریی نێوان هەردوولادا تێوەنەگلاون لە کاری توندوتیژیدا.
ڕۆژنامەکە ڕوونیکردەوە کە چوارچێوە یاساییە پێشنیارکراوەکە، لەم قۆناغەدا گەڕانەوەی نزیکەی 200 سەرکردەی پارتی کرێکارانی کوردستان ناگرێتەوە کە لەگەڵ زۆرینەی چەکدارانی پارتەکە – کە ژمارەیان بە نزیکەی دە هەزار کەس مەزەندە دەکرێت – ڕوو لە وڵاتێکی سێیەم دەکەن، بەڵام لە قۆناغێکی دواتردا کە بە دروستی دیاری نەکراوە، ڕێگەیان پێدەدرێت بگەڕێنەوە.
ڕۆژنامەکە ئەوەشی خستەڕوو کە پارتی کرێکارانی کوردستان هەنگاوی نوێ و بەرچاو دەنێت بەرەو چەکدانان لەم قۆناغەدا و نەخشەڕێگا و خشتەیەکی کاتیی پێشکەش بە دەزگا ئەمنییەکان کردووە کە لە دوورگەی “ئیمرالی” تورکیا، کە ئۆجەلانی تێدا زیندانییە، و لە چیاکانی قەندیل، کە مۆڵگە و کەمپەکانی پارتەکەی لێیە، لەگەڵ نوێنەرانی پارتەکە کۆبوونەتەوە.
پارتی داد و گەشەپێدانی دەسەڵاتدار دەیەوێت ماوەی کارپێکردنی چوارچێوە یاساییەکە، کە ڕێکخەری پرۆسەکانی لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی یاساییە بۆ ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان، تەنها یەک ساڵ بێت، کە تێیدا ئەو ئەندامانەی پارتەکە کە لە توندوتیژییەوە تێوەنەگلاون، دەتوانن سوود لە بڕگەکانی وەربگرن، لەگەڵ قەدەغەکردنیان لە کاری سیاسی بۆ ماوەی پێنج ساڵ.
لێبوردن و چەکدانان
پارتی کرێکارانی کوردستانیش دەیەوێت چوارچێوە یاساییەکەی پرۆسەی ئاشتی پەسەند بکرێت بۆ ئەوەی ئەو ئەندامانەی دەستبەرداری چەک دەبن، بزانن چ چارەنووسێکیان چاوەڕێ دەکات و ئایا دەتوانن بگەڕێنەوە تورکیا، و کێ لەوان دەتوانێت بچێتە ناو کاری سیاسییەوە.
ئەنقەرەش مەرجی ئەوەی داناوە کە پەسەندکردن و جێبەجێکردنی چوارچێوە گشتگیرەکەی پرۆسەی ئاشتی، دوای دڵنیابوونەوەی بێت لە دەستبەرداربوونی تەواوەتیی پارتی کرێکارانی کوردستان و ڕێکخراوەکانی سەر بەو پارتە لە وڵاتانی ناوچەکەدا لە چەک، وەک هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە).
ڕۆژنامەی “جمهوریەت”ی نزیک لە پارتی گەلی کۆماریی ئۆپۆزسیۆن (جەهەپە) ڕایگەیاند کە پارتی دەسەڵاتدار پەسەندکردنی چوارچێوە یاساییەکەی پرۆسەی ئاشتی بە پشتڕاستکردنەوەی دەزگای هەواڵگریی تورکیاوە گرێداوە کە ئایا پارتی کرێکارانی کوردستان بەکردەیی چەکی داناوە یان نا.
