تەیف سامى، وەزیری پێشووی دارایی عێراق، وەڵامی مەسعوود حەیدەر، بریکاری پێشووی وەزارەتی دارایی دایەوە سەبارەت بە دەنگۆی ونبوونی 140 ملیار دۆلار لە پارەی گشتی.
سامى لە ڕاگەیەندراوێکدا دەڵێت: “ئەو قسانەی مەسعوود حەیدەر، بریکاری پێشووی وەزارەتی دارایی کە لە چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنیدا بانگەشەی ونبوونی بڕی (140) ملیار دۆلار لە پارەی گشتی دەکات، جەخت دەکەینەوە کە ئەم بانگەشانە دوورن لە ڕاستییەوە و پشت بە هیچ ڕاپۆرت یان بەڵگەنامەیەکی فەرمی نابەستن کە لەلایەن لایەنە چاودێرییە تایبەتمەندەکانەوە دەرچووبن”.
ڕوونیشیکردەوە کە: “داهاتی نەوت لەژێر چاودێری و وردبینییەکی تونددایە لەلایەن دامەزراوە چاودێرییەکانەوە، کە لە پێشەنگیاندا دەستەی دەسپاکی فیدراڵی و دیوانی چاودێری دارایی فیدراڵین، سەرەڕای ئەوەی پرۆسەکانی هەناردەکردن و بەبازاڕکردنی نەوت خەسڵەتی وردبینی و هاوتاکردنی نێودەوڵەتی پەسەندکراویان هەیە لە ڕێگەی ئەو کۆمپانیایانەی کە تایبەتمەندن بە چاودێریکردنی بارە نەوتەکان و هاوتاکردنی بڕی هەناردەکراو لەگەڵ داهاتی بەدەستهاتوودا، ئەمەش وا دەکات ونبوون یان لەدەستچوونی ئەو بڕە پارانەی ئاماژەیان پێکراوە بەبێ دەرکەوتنیان لە تۆمار و ڕاپۆرتە فەرمییەکاندا، مەحاڵ بێت.”
سامى لە درێژەی قسەکانیدا گوتی: “هەروەها داهاتی نانەوتی لە ساڵانی کۆتاییدا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە لە ئەنجامی ئەو ڕێوشوێنە چاکسازیانەی کە لەلایەن حکومەت و وەزارەتی داراییەوە گیراونەتەبەر، کە لە پێشەنگیاندا جێبەجێکردنی سیستمی خاڵەکانی فرۆشتن (POS) بوو، لەگەڵ بەدواداچوونی کۆمپانیا گشتییەکانی دابینکەر بۆ دەوڵەت بۆ پابەندکردنیان بە دانی ئەو بڕە پارانەی لەسەریانە، بەپێی ڕێساکانی یاسا و بە پەسەندکردنی دیوانی چاودێری دارایی و گواستنەوەی ئەوەی لێی دەمێنێتەوە بۆ گەنجینەی گشتی.”
ئەوەشی ڕوون کردەوە کە: “بە هەمان شێوە، سیستمی ئۆتۆماتیکی گومرگی (ئاسیکۆدا) جێبەجێ کراوە و وەرگرتنی باج و ڕسومات لە ڕێگەیەوە چالاک کراوە، ئەمەش بووەتە هۆی بەرزکردنەوەی کارایی کۆکردنەوەی داهات و سنووردارکردنی بەفیڕۆدان و دەستکاریکردن، جگە لە جێبەجێکردنی بڕیاری دادگای فیدراڵی، یاسای بوودجە و یاسای بەڕێوەبردنی دارایی.”
ئاماژەی بەوەش کرد کە: “لە قۆناغی دووەمی چاکسازییە داراییەکاندا، داهاتی نانەوتی بە ڕێژەی زیاتر لە (100٪) بەراورد بە ساڵانی پێشوو زیادی کردووە، سەرەڕای جێبەجێکردنی سیستمی گەنجینەی یەکگرتوو کە بەشدار بووە لە ڕاکێشان و کۆکردنەوەی ئەو باڵانس و بڕە پارە بێجووڵە و ڕاگیراوانەی لە هەژمارە حکومییە ناچالاکەکاندا بوون و خستنەژێر چاودێری و بەڕێوەبردنی دارایی ناوەندییەوە.”
وەزیری پێشووی دارایی داوای لە “لایەنە تایبەتمەندەکانی وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێری دارایی کرد کە وەڵامی پیشەیی ئامادە بکەن کە بنمایان لەسەر زانیاری فەرمی بێت بەرامبەر بە هەر لێدوان یان بانگەشەیەک کە دژایەتی ئەو ڕاستییانە بکات کە لە تۆمار و ڕاپۆرتە چاودێرییەکاندا جێگیر کراون.”
جەختیشی کردەوە کە: “دۆسیەی داهاتی هەرێمی کوردستان جیاوازە لە باقی داهاتە فیدراڵییەکان، چونکە داهاتی تایبەت بە هەرێم نەهاتووەتە ناو گەنجینەی فیدراڵی بەو شێوازەی کە ڕێگە بدات بخرێتە ناو ئەو هەژمار و داهاتانەی ئاماژەیان پێکراوە”، هاوکات جەختی لەوەش کردەوە کە: “پاراستنی متمانەی هاووڵاتیان بە دامەزراوە دارایی و چاودێرییەکان، پێویستی بە وردبینی و بەرپرسیارێتی هەیە لە کاتی لێدوانداندا، و پشت بەستن بە ڕاستی و بەڵگەنامە فەرمییەکان بەدوور لە خەمڵاندن یان بانگەشەی بێ بەڵگە.”
