لە دواین کۆبوونەوەی ئەنیل بۆرا ئینان، باڵیۆزی تورکیا لە عێراق لە 4ی حوزەیران لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان کۆبووەوە. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، کۆبوونەوەکە تیشکی خستووەتە سەر وەبەرهێنان، پێکهێنانی حکومەتی هەرێم، بازرگانی و بوارەکانی دیکەی جێی بایەخی هاوبەش، و لەلایەن بەرپرسانی هەردوولاوە وەک وەرچەرخانێکی مێژوویی نیشان دراوە.
ئەمانە هەمووی ئاماژەن بۆ ئەوەی کە یەکێتیی بە باشی لەسەر هێڵە بۆ هەڵدانەوەی لاپەڕەیەکی نوێ لەگەڵ ئەنقەرە، ئەمەش دوای نزیکەی دەساڵ لە ساردوسڕی لە پەیوەندییەکانیاندا. هەروەها وادیارە کۆبوونەوەکە پێشینەیەکی لەمێژینەی تورکیای شکاندبێت کە هەمیشە پێی باشبووە لە ڕێگەی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە مامەڵە لەگەڵ هەرێمی کوردستاندا بکات. هەرچەندە پێشتر قوباد تاڵەبانی لەگەڵ بەرپرسانی تورکیادا کۆبووەتەوە، بەڵام کۆبوونەوەکەی 4ی حوزەیران وەک یەکەم پەیوەندیی فەرمی نێوان دیپلۆماتکارێکی تورک و سەرۆکی یەکێتی لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا دەردەکەوێت.
ئەم گۆڕانکارییە لە کاتێکدا دێت کە پرۆسەی ئاشتیی تورکیا لەگەڵ پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) لە ئارادایە. ئەنقەرە لەمێژە یەکێتی تۆمەتبار دەکات بەوەی کە پشتگیری سەرەکیی پەکەکەیە لە عێراق، بەڵام ئێستا یەکێتی سوودی لە پەیوەندییەکانی وەرگرتووە بۆ ئەوەی وەک ناوبژیوانێکی سەرەکی لە دانوستانەکاندا دەربکەوێت. ئەم هەنگاوانەش بەندبوون بەوەی ئەنقەرە بە هەمان شێوە وەڵامی هەبێت، کە ئێستا تورکیا دەیەوێت بژاردە ستراتیژییەکانی خۆی لە هەرێمی کوردستانی دابەشبوودا هەمەچەشن بکات.
تەنانەت ئەگەر هەندێک کەس لەناو پارتیدا نیگەران بن لەوەی کە بەهێزبوونی پەیوەندییەکانی نێوان یەکێتی و تورکیا پێگەی ئیمتیازدار و تایبەتی خۆیان لەگەڵ ئەنقەرە کاڵ بکاتەوە، بەڵام ڕێکخستنەوەی ئێستای سیاسەتی تورکیا دەکرێت یارمەتیدەر بێت بۆ یاریکردنی ڕۆڵێکی ئەرێنی لە نزیککردنەوەی هەولێر و سلێمانی لە یەکتر، ئەمەش لە نێوان دابەشبوونی قووڵ و ناكۆكییە بەردەوامەکان لەسەر پێکهێنانی کابینەی هەرێمیدا.
ڕێککەوتنی ئاشتیی لە ئایاری 2025 لەگەڵ پەکەکە، دەرفەتێکی ڕەخساندووە بۆ سەرلەنوێ داڕشتنەوەی ئەرێنیی پەیوەندییەکان نەک تەنها لەگەڵ کوردانی تورکیا، بەڵکو لەگەڵ سەرکردایەتی کورد لە عێراق و سووریاشدا. وەک ئاماژەیەک بۆ ئەم قۆناغە نوێیە، یەکێتی ساڵی ڕابردوو لە ناوچەی نفوزی خۆیدا میوانداریی ڕێوڕەسمی چەکداماڵینی پەکەکەی کرد. لە بەرامبەردا و وەک ڕەنگدانەوەیەک بۆ نیشاندانی مامەڵەی هاوشێوە، تورکیا لە تشرینی یەکەمی 2025دا قەدەغەکردنی گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ سلێمانی هەڵگرت کە چەند ساڵێک بوو سەپاندبووی. بڕیارەکەی یەکێتی لە مانگی نیساندا بۆ ڕادەستکردنی پارێزگاری کەرکوک بە بەرەی تورکمانی عێراقی کە لەلایەن ئەنقەرەوە پشتگیری دەکرێت، لەلایەن هەندێک لە چاودێرانەوە وەک نواندنی نەرمی و نیازپاکی بینراوە.
مەحمەد ئالاجا، شیکەرەوەی کاروباری عێراق و ڕاوێژکاری باڵا لە ناوەندی توێژینەوەی بابیل لە ئەنقەرە، لە لێدوانێکدا بۆ پێگەی (ئەمواج) ڕایگەیاند کە نزیکبوونەوەی ئەنقەرە لەگەڵ یەکێتی کەمتر گۆڕانکارییەکی دراماتیکییە، بەڵکو زیاتر پێداچوونەوەیەکی ورد و سەرپێییە بەو نزیکبوونەوەیەدا کە پێشتر تەنها لەسەر بنەمای پارتی بوو لە کوردستانی عێراقدا.
ئالاجا ئەوەشی زیاد کرد کە خاوبوونەوەی گرژییەکانی نێوان پەکەکە و تورکیا و لێکەوتەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان ئێران-ئیسرائیل-ئەمەریکا، هەم ئەنقەرە و هەم ئەکتەرە هاوپەیمانەکانی ئێران لە عێراق ناچار دەکات کە پێداچوونەوە بە پەیوەندییەکانیاندا بکەنەوە. ئەو شیکەرەوەیە ئاماژەی بەوەش کرد کە هەرچەندە تورکیا بەردەوام دەبێت لە سوودوەرگرتن هەم لە تەبایی و هەم ناکۆکییەکانی نێوان هەولێر و سلێمانی.
پەیڕەکردنی ئەم جۆرە سیاسەتە لە پاراستنی هاوسەنگیی ستراتیژیدا، وا دەردەکەوێت کە ددانپێدانان بێت بەوەی کە هەم پارتی و هەم یەکێتی دەتوانن وەک ناوبژیوانی سەرەکی لە ئاشتەوایی ئەنقەرە لەگەڵ پەکەکەدا ڕۆڵ بگێڕن. بە گوتەی ئالاجا، هەر کەمبوونەوەیەکی گرژی لە نێوان هاوبەشە کوردییەکانی عێراقدا کاریگەرییەکی ئەرێنی لەسەر پرۆسەی چەکداماڵین و پاراستنی سنوورەکانی باشووری تورکیا دەبێت.
لەم نێوەندەشدا گرنگە کە پارتی کۆنترۆڵی دەروازەی سنووریی گرنگی ئیبراهیم خەلیل لەگەڵ تورکیا لەدەستی خۆیدا هێشتووەتەوە. ئالاجا پێی وایە ئەنقەرە پەرۆشە بۆ پاراستنی هەماهەنگییەکانی لەگەڵ هەولێر لەسەر پرسی بازرگانی، و بەردەوام دەبێت لە بەرز نرخاندنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ پارتی وەک قەڵغانێک دژی هەر پاشەکشەیەک لە پرۆسەی ئاشتیی پەکەکەدا.
پەرەسەندنی پەیوەندییەکانی تورکیا لەگەڵ یەکێتی لە کاتێکدایە کە ڕکابەریی نێوان هەولێر و سلێمانی توندتر بووە. لە نێوان ناكۆكییە قووڵەکانی دابەشکردنی دەسەڵاتدا، دوای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان لە تشرینی یەکەمی 2024دا، هەرێمی کوردستان هێشتا بێ حکومەتی نوێیە، لە هەنگاوێکدا بۆ شکاندنی چەقبەستوویی سیاسی، یەکێتی لە مانگی شوباتدا لەگەڵ جووڵانەوەی نەوەی نوێی ئۆپۆزسیۆن هاوپەیمانییەکی پێکهێنا بۆ دروستکردنی بلۆکێکی بەهێز کە ڕکابەریی پارتی بکات. ئێستا ئەگەری ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە زیاتر بووە، چونکە گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی سیاسی لە نێوان دوو حزبە فەرمانڕەواکەی هەرێم تا دێت دوورتر دەکەوێتەوە.
