ئامادەکارییەکان لە عێراق و ئێران پێش دەستپێکردنی ڕێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمی عەلی خامنەیی ڕێبەری کۆچکردووی ئێران خێراتر دەبن، لە نێوان پلانە ئەمنییەکان و ڕێکخستنی چڕ و پێشبینیکردنی بەشداریی ملیۆنان کەس، و لە نێوان ڕاگەیاندنی وردەکارییەکانی مەراسیمەکەدا، چاودێران چاوەڕوانی ڕووداوێک دەکەن کە ڕەهەندی ئاینی، سیاسی و هەرێمیی لەخۆدەگرێت و لە سنووری ڕێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمی نەریتی تێدەپەڕێت.
هێزە ئەمنییەکانی عێراق ڕایانگەیاند کە تەرمی ڕێبەری کۆچکردوو لە هەشتی تەمووز دەگاتە عێراق بۆ بەڕێکردنی لە پارێزگاکانی نەجەف و کەربەلا پێش ئەوەی بگەڕێنرێتەوە بۆ ئێران.
پەیامێکی ئێرانی
ڕەمەزان بەدران، چاودێری سیاسی دەڵێت: “هەڵبژاردنی عێراق بۆ بەڕێکردنی تەرمی ڕێبەری باڵای ئێران، وەک هەڵبژاردنێکی تەواو سیاسی دەردەکەوێت، لە قۆناغ و بارودۆخ و کاتێکی زۆر هەستیاردا، ئەمەش پەیامێکە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا”.
ئەو دەشڵێت: “ئێران بە فەرمی ڕایگەیاندووە کە حزبوڵڵا یەکێکە لە هاوپەیمانەکانی، بەڵام لە عێراق ڕاینەگەیاندووە کە هاوپەیمانی هەیە”، پێی وایە کە “بەڕێکردنی تەرمی ڕێبەری باڵا لە عێراق هاوپەیمانان و دۆستانی ئێران لە عێراق دەردەخات، و ڕەنگە زۆرێک لە دەموچاوە سیاسییەکان لەنێو مەراسیمەکەدا بەشداریی پێبکات”.
ئاماژە بەوەش دەکات کە “ڕێوڕەسمەکە ڕەنگە شایەتی لێشاوی جەماوەریی و قەرەباڵغیەکی گەورە بێت، کە ڕەنگە لە پێنج ملیۆن بەشداربوو تێپەڕێت”، ئەمەش بە “پەیامێکی ئێرانی دەزانێت کە ناوچەکە و ویلایەتە یەکگرتووەکان بە هاوپەیمانەکانی ئێران و شوێنەکانی هەژموونی بەبیر دەهێنێتەوە”.
نمایشکردنی دەسەڵات
بەدران ڕوونی دەکاتەوە کە “ئەم ڕووداوە تێپەڕ نابێت، و ڕەنگە ڕووبەڕووی پەرچەکرداری ڕاستەوخۆی ئەمریکی نەبێتەوە، بەڵام کاریگەریی ئێران و ئەمریکا سەبارەت بە قەبارەی هەژموونی ڕاستەقینە لە عێراق دەخاتە ڕوو، بەتایبەت کە هەفتەیەک پێش سەردانی عەلی زەیدی بۆ واشنتن دێت، ئەمەش وێنەیەکی ڕوون لەسەر قەبارەی کاریگەریی ئێران لە ناو واقیعی عێراق دەکێشێت”.
دەشڵێت: “ئەم دیمەنە ڕەنگە ویلایەتە یەکگرتووەکان واقیعیتر بکات لە مامەڵەکردن لەگەڵ تواناکانی زەیدی و توانای ئەو بۆ هێنانەدی هەر لادانێک لەو ئاڕاستەیەی کە واشنتن دەیەوێت”، ئاگاداری دەکاتەوە کە “ئێران، دوای پاشەکشەی تواناکانی ڕێکخستن و کۆکردنەوەی ڕاستەوخۆ، و ئەگەری کەمبوونەوەی کاریگەریی پڕچەککردنی لەسەر حزبوڵا و گرووپە چەکدارەکان، دەیەوێت ئاماژە بەوە بکات کە کۆمەڵگەی شیعە بەتایبەتی، کۆمەڵگەیەکی بەربڵاوە لە سنوورەکان، کە پەیوەندییەکی نزیک لە پەیوەندی نەتەوەیی کۆیان دەکاتەوە”.
قۆناغێکی نوێ
بەدران پێی وایە کە “ئێران هەوڵ دەدات شیعەکان بگۆڕێت بۆ گەلێک کە تایبەتمەندی خۆیان هەبێت لە هەر کوێیەک بن، و ئەگەر لەمەدا سەرکەوتوو بێت، ئەوا ڕێڕەوێکی دوور لە یەکگرتوویی شیعە-شیعە دادەمەزرێنێت کە سەرکردایەتییەکەی بۆ خۆی بێت”.
لە کۆتاییدا دەڵێت: “عێراق و ناوچەکە لەبەردەم قۆناغێکی نوێ و گەڵاڵەبوونێکی نوێدان کە ڕەنگە تایبەتمەندی جیاواز بۆ سیستمی کۆمەڵایەتی و جیۆپۆلەتیکی بکێشێت”، جەختیش دەکاتەوە کە “ئەم پێشهاتانە گرنگن و دەبێت بە وردی بخوێندرێنەوە و وەک ئەمری واقیع مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت، بێ گوێدانە ئەو ئاڕاستەیەی کە دەیانەوێت لە داهاتوودا بەرەو ڕووی بڕۆن”.
فەریق سەعد مەعەن، سەرۆکی لیژنەی ڕاگەیاندنی تایبەت بە بەڕێکردنی تەرمی عەلی خامنەیی لە عێراق ڕایگەیاند، کە پێشبینییە سەرەتاییەکان ئاماژە بە بەشداربوونی ملیۆنان سەردانیکەر دەکەن لە ڕێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمەکە لە ناوخۆی عێراقدا، جەختیشی کردەوە لە ئامادەکردنی پلانێکی گشتگیر بۆ ڕێکخستنی بۆنەکە، و کۆبوونەوەکان هێشتا لەگەڵ سەرجەم لایەنە پەیوەندیدارەکان بەردەوامن بۆ تەواوکردنی ئامادەکارییەکان، لەکاتێکدا ئاماژەی بەوە کرد کە لیژنەکە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی لە ڕۆژی یەکشەممە یاخود دووشەممەی داهاتوو ساز دەکات بۆ ڕاگەیاندنی تەواوی وردەکارییەکانی ڕێکخستنی ڕێوڕەسمەکە.
بەرنامەی بەڕێکردنی تەرمەکە
ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکان ڕێڕەوی تەواوی ڕێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمەکەیان لە ناوخۆی ئێراندا ئاشکرا کرد، بەو پێیەی کاروانی بەڕێکردنی تەرمەکە لە تارانی پایتەختەوە بەڕێ دەکەوێت و بە چەند شارێکی خاوەن قورسایی ئاینی و سیاسی تێدەپەڕێت، پێش ئەوەی لە شاری مەشهەد کۆتایی پێبێت کە تێیدا ڕێوڕەسمی بەخاکسپاردنەکە ئەنجام دەدرێت.
بەرنامەکە لە “دامەزراوەی ئیمام خومەینی” لە تاران دەستپێدەکات، کە بە یەکێک لە دیارترین تەلارە ئاینی و سیاسییەکان لە کۆماری ئیسلامیدا دادەنرێت، و بۆ ئەنجامدانی نوێژی هەینی و بۆنە فەرمییەکان و پێشکەشکردنی وتارە سیاسییەکان بەکاردێت، هەروەها لە ماوەی دەیان ساڵی ڕابردوودا گۆڕاوە بۆ گۆڕەپانێکی سەرەکی بۆ کۆبوونەوە جەماوەرییەکان و نمایشکردنی پشتگیریی گەل بۆ دەسەڵات.
پێشبینی دەکرێت شەقامەکانی تاران شایەتی پرسەیەکی جەماوەریی بەربڵاو بن، بەهۆی پێگەی پایتەخت وەک ناوەندی قورسایی دەوڵەت، کاتێک دامەزراوەکانی جێبەجێکردن، یاسادانان، دادوەری و سەربازی تێیدا جێگیر بوون، پێش ئەوەی ڕێوڕەسمەکە بگوازرێتەوە بۆ شاری قوم، کە بە یەکێک لە گرنگترین ناوەندە ئاینی و حەوزەوییەکان لە ئێران دادەنرێت.
شاری قوم ڕەهەندێکی ئاینی و سیاسی تایبەت هەڵدەگرێت، بەو پێیەی خامنەیی بەشێک لە گەنجێتی خۆی تێدا بەسەر بردووە، و بە دامەزراوە زانستی و ئاینییەکانیەوە بەسترابووەوە، کاتێک لە ساڵی 1939 لە باوکێکی تورک و دایکێکی فارس لەدایکبووە، و پاشان چووەتە قوتابخانە حەوزەوییەکان، و دواتر لەژێر کاریگەریی بیرۆکەکانی ڕوحوڵڵا خومەینی دژ بە حوکمی شای ئێران محەمەد ڕەزا پەهلەوی دابووە.
