لەگەڵ چڕبوونەوەی هەوڵەکانی دانانی ڕابەری باڵای ئێران لە دوای عەلی خامنەیی، ئەمریکا جگە لە هێرشی ئاسمانیی، جەنگی هەواڵگریی لە دژی موجتەبا خامنەیی، کوڕی ڕابەری کوژراوی ئێران هەڵگیرساندووە.
بەڵگەنامەیەکی نهێنی هەواڵگری ئەمریکا کە پێشتر لە پێگەی “ویکیلیکس” بڵاوکراوەتەوە، تیشک دەخاتەسەر دیوێکی شاراوەی ژیانی کوڕەکەی عەلی خامنەیی و دەڵێت: موجتەبا خامنەیی، چەند مانگێک سهردانی نەخۆشخانە تایبەتەکانی بەریتانیای كردووه و چارەسەری “نەزۆکی و لاوازی سێکسی”ی وەرگرتووە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، لە ساڵی 2008، بەڵگەنامەیەکی نهێنی بۆ باڵیۆزخانەکەی لە لەندەن ناردووه و دواتر لەلایەن ماڵپهڕی ویکیلیکسەوە بڵاوکراوەتەوە، بهڵگهنامهكه ئاماژە بۆ ئەوە دهكات موجتەبا خامنهیی، بۆ ئهوهی منداڵی ببێت، كهوتووهته ژێر فشاری خێزانهكهی، هەر بۆیە چوار جار گەشتی بۆ بەریتانیا کردووە، له دواسهفهریدا نزیكهی دوو مانگ لهو وڵاتە ماوهتهوه و له ئەنجامدا کوڕەکەی لەدایک بووە و به ناوی باپیرییهوه ناوی لێناوه عهلی.
لە سەردانەکانی بۆ بەریتانیا، موجتەبا سەردانی نەخۆشخانەکانی “ویلینگتۆن” و “کرۆموێل”ی لە لەندەن کردووە، دوای گەڕانەوەیشی بۆ ئێران، هاوسەرەکەی دووگیان بووە.
موجتەبا خامنەیی لە ساڵی 1969 لە مەشھەد لەدایکبووە و دووەم کوڕی عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای پێشووی ئێرانە. بەهۆی ئەوەی لە تەمەنێکی درەنگدا و بە دیاریکراوی ساڵی 2004 هاوسەرگیریی کردووە، گومان دەکرێت درەنگ هاوسەرگیریکردنەکەی، هۆکاری دواکەوتنی بوبێت لە وەچەخستنەوە.
موجتەبا حەوت ساڵی تەمەنی منداڵی لە شارەکانی سەردەشت و مەھاباد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەسەر بردووە، هەر لەوێ خوێندنی سەرەتایی لەوێ وەرگرتووە. دوای دەرچوون لە ئامادەیی، دەستی کرد بە خوێندنی ئیلاھیاتی ئیسلامی. مامۆستا سەرەتایییەکانی بریتی بوون لە باوکی خۆی و ئایەتوڵڵا مەحموود ھاشمی شەھرودی.
لە ماوەی شەڕی ئێران و عێراقدا، دەوترێت موجتەبا لە کەتیبەی حەبیب خزمەتی کردووە، شانبەشانی زۆرێک لەوانەی کە دواتر گەیشتنە پۆستە بەھێزەکان لە دامەزراوە ئەمنی و ھەواڵگرییەکانی ئێراندا، لەنێویاندا پلە باڵاکانی سوپای پاسداران. بەشێوەیەکی بەرفراوان وا لێکدەدرێتەوە ئەم پەیوەندییە سەرەتاییانە ئاسانکارییان کردووە بۆ پەیوەندییە بەھێز و بەردەوامەکانی لەناو دامەزراوەی ئەمنیی کۆماری ئیسلامیدا، و ڕێگەیان پێ داوە کە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان دیاری بکات و سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکان دژی سیاسەتی ڕژێم ڕێک بخات.
ئهنجومهنی شارهزایانی ئێران، له ژێر گوشاری سوپای پاسداراندا، موجتەبا خامنەیی (56ساڵ)ی وەک جێنشینی باوکی و سێهەم ڕابەری ڕژێمی ئێران هەڵبژاردووه. ئەمەش دوای ئهوهی رۆژی شهمهی رابردوو، له خولهكهكانی سهرهتای هێرشی ئهمریكا و ئیسرائیل بۆ سهر ئێران، عەلی خامنەیی و چەند ڕاوێژکارێکی باڵا و ئەندامانی بنەماڵەکەی، له نووسینگهكهی له تاران و له ئهنجامی بۆردومانێكی چڕدا كوژران. هەروەها لە هێرشەکەدا زەهرا حەداد عادل، هاوسەری موجتەبا كوژرا.
بەگوێرەی ڕۆژنامەی ئەلقودس ئەلعەرەبی، موجتەبا خامنەیی لە بانکەکانی سویسرا، ئیمارات، سوریا، ڤەنزوێلا و ئەفریقا، خاوهنی سامانێکی هێجگار زۆر و بەرفراوانە.
هەروەها خاوەنی بەشێکه لە گەڕەکی عەباسەباد لە باکووری تاران و زەوییەکی بەرفراوان لە نزیک شاری مەشهەد، لە باکووری ڕۆژهەڵاتی ئێران. جگه لهوه دەوترێت خاوەنی فڕۆکەیەکی تایبەت و هێلیکۆپتەرێکە بۆ گەشتە فریاگوزاریەکان و پۆلێك ئۆتۆمبێلی مێرسیدس و رهوهیهك ئەسپی تایبهت به خۆی ههیه.
موجتەبا خامنەیی لە ساڵی 2006، ناوی دهركرد و بووه كهسایهتییهكی دیار، ئهمه دوای ئەوەی مههدی کەروبی، رابهری پێشووی ئۆپۆزسیۆنی ئێران و سەرۆکی بزووتنەوەی سەوزی ئێرانی، موجتهبای تۆمهتبار كرد بهوهی له هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران، بۆ بهرژهوهندی مەحمود ئەحمەدی نهژاد، دهستوهردانی كردووه.
ڕاپۆرتەکان ئاماژە بە ڕۆڵی سەرەکی ئەو دەکەن لە سەرکوتکردنی بزووتنەوەی سەوز لە ساڵی 2010 و بەشداریکردنی لە سەرکوتکردنی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکانی ئەم دواییە، بەتایبەتی ناڕەزایەتییەکانی رۆژانی 8 و 9ی كانوونی دووهم.
بەپێی ئەنجومەنی ئەتڵەسی (ناوەندێکی توێژینهوهی بێلایهنی کاریگەرە له کاروباری نێودەوڵەتی)، موجتەبا “تۆمارێکی تاریکی مافی مرۆڤی” هەیە و لە ساڵی 2019وە، ناوی لە لیستی سزاکانی ئەمریکادایە.
لێکۆڵینەوەیەکی یەک ساڵەی «ئاژانسی بلومبێرگ»، بە پشتبەستن بە ھەڵسەنگاندنی ئەو کەسانەی ئاگاداری بابەتەکەن، لە کانوونی دووەمی 2026دا ڕایگەیاند کە خامنەیی ناوی پەیوەستە بە تۆڕێکی دارایی دەرەکی (ئۆفشۆر) کە بۆ ھەڵگرتن و گواستنەوەی سەروەت و سامان بۆ دەرەوەی ئێران بەکاردەھێنرێت. موڵک و ماڵە ڕاپۆرتکراوەکان بریتین لە خانووبەرەی بەنرخ لە لەندەن و دوبەی، ھەروەھا بەرژەوەندییە پەیوەندیدارەکان بە کەشتیوانی، پەیوەندییە بانکییەکان و کەرتی میوانداری لە ئەورووپا. بەپێی لێکۆڵینەوەکە، سەروەت و سامانەکە بەگشتی بە ناوی خامنەیییەوە نەبووە، بەڵکو لە ڕێگەی نێوەندگیر و قەوارە کۆمپانیاکانەوە لە چەندین دەسەڵاتی دادوەری جیاوازدا پێکھێنراوە. ھەندێک لەم سەروەت و سامانانە لەو کاتەوە فرۆشراون یان دووبارە ڕێکخراونەتەوە بەھۆی زیادبوونی چاودێرییەکانەوە.
«بلومبێرگ» عەلی ئەنساری، بازرگانێکی ئێرانی سزادراو لەلایەن شانشینی یەکگرتووەوە، وەک ئاسانکارێکی سەرەکی لەم تۆڕەدا دەستنیشان کرد. تۆمارەکانی موڵک و فایلەکانی کۆمپانیاکان دەوترێت ئەنساری و کۆمپانیا پەیوەندیدارەکان دەبەستنەوە بە چەندین موڵک لە لەندەن، لەنێویاندا شوێنی نیشتەجێبوون لە شەقامی «زە بیشۆپس»، و بە خاوەندارێتی ھۆتێل و قەوارەکانی بەڕێوەبردن لە ئەڵمانیا و وڵاتانی دیکە. ئەنساری ھەرچەشنە پەیوەندییەکی دارایی یان کەسیی لەگەڵ موجتەبا خامنەیی ڕەتکردووەتەوە و ڕای گەیاندووە کە بەنیازە تەحەدای سزاکانی بەریتانیا بکات.
لێکۆڵینەوەکان زیاتر بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە ئەو پارانەی پەیوەستن بەم تۆڕەوە، بەشێکی زۆریان لە داھاتی نەوتی ئێرانەوە سەرچاوەیان گرتووە و لە ڕێگەی دامەزراوە دارایییەکانەوە لە چەندین دەسەڵاتی دادوەریدا ئاڕاستە کراون.
