دەیلی سەباح: تورکیا لەسەر ئاستی باڵا داوای لەپارتی و یەکێتی کردووە “نەکەونە تەڵەوە”

 

چەند ڕۆژێکە میدیای تورکیا بانگەشە بۆ ئەوە دەکەن، ئیسرائیل نیازی پڕچەککردنی هێزە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی هەیە، ئەو میدیایانە بەبێ خستنەڕووی بەڵگەیەکی حاشاهەڵنەگر دەڵێن، ئیسرائیل مەبەستیەتی ئەو هێزە کوردییانە وەك پرۆکسیەکی تەلئەبیب لە ئێران بونیان هەبێت.

ڕۆژنامەی دەیلی سەباح، یەکێکە لەو ڕۆژنامە تورکیانەی باسەکەی وروژاندووە و دەڵێت، ئیسرائیل لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هەوڵیان داوە ئەو گروپە کوردییانە وەک هێزێکی بەوەکالەت (پرۆکسی) لە هێرشی زەمینیدا بۆ سەر ئێران بەکاربهێنن، بەڵام تورکیا دەستێوەردانی کرد و ڕێگری لەو پلانە کرد.

وەک ڕۆژنامە تورکیەکە دەڵێت: ئەمریکا پلانی هەیە هەزاران سەرباز لە ئۆپەراسیۆنێکی زەمینیی دژی ئێران بڵاوە پێ بکات، پلانی ئیسرائیلیش پڕچەککردنی هێزە کوردییەکانە. تا گەیشتە ئەو ئاستەی بنکە سەربازییەکانی ئێرانی لەسەر سنووری ئێران و عێراق بۆردومان بکات بۆ ئەوەی ڕێگا بۆ ئەو گروپانە بکاتەوە. لە ئەنجامدا گروپێکی نزیکەی 500 کەسی عێراقیان بەرەو ئێران جێهێشت، بەو مەبەستەی بچنە ناو شەڕەوە دژی ئێران. کەچی تورکیا، کە چاودێری دۆخەکەی دەکرد، هاتە ناو بابەتەکەوە و لە کۆتاییدا ئیسرائیلی ناچار کرد پلانەکانی ئیسرائیل بۆ بەکارهێنانی نزیکەی 10 هەزار کەس وەک هێزێکی شەڕکەر دژی ئێران هەڵبوەشێنێتەوە.

دەیلی سەباح باسی لەوەشکردووە، تورکیا لەسەر ئاستی باڵا لەگەڵ بەرپرسانی باڵای حکومەتی هەرێمی کوردستان قسەیکردووە، ئەنجامدا بۆ ڕێگریکردن لە پڕچەککردنی کورد بۆ جەنگ دژی ئێران و داوای لە پارتی و یەکێتی کردووە، “نەکەونە ناو تەڵەوە”. ئەنقەرە جەختی لەوە کردەوە کە بە هیچ شێوەیەک پشتگیری لە کورد ناکرێت ئەگەر بچنە ناو جەنگەوە دژی ئێران.

دەیلی سەباح روونی نەکردوەتەوە سەرچاوەی زانیارییەکانی کێیە بەڵام گوتویەتی: تورکیا بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ هۆشداریی دایە پەکەکە، کە نەچێتە پاڵ ئیسرائیل. بەرپرسانی تورکیا هۆشدارییان دا کە ئەگەر ئەمە ڕوو بدات ئەنقەرە ڕێکاری پێویست دەگرێتە بەر و نموونەی سووریایان هێنایەوە. تورکیا لە کاتی جەنگی ناوخۆدا هێزەکانی لە سووریا جێگیر کرد ،کاتێک یەپەگە هەوڵی کۆنترۆڵکردنی شارۆچکە سوورییەکانی نزیک سنووری تورکیای دەدا”.

ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، لە سەرەتای ئەم مانگەدا لە گفتوگۆکانی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، نیگەرانییەکانی تورکیای سەبارەت بە جەنگەکە دەربڕی و جەختی لەوە کردەوە کە ئەنقەرە نایەوێت ببێتە بەشێک لەو ململانێیە. لە هەمان پەیوەندی تەلەفۆنیدا، ئەردۆغان هەڵوێستی تورکیای سەبارەت بە بەکارنەهێنانی گروپە کوردییەکان وەک هێزێکی بەوەکالەت بە ترەمپ گەیاندوە.

ئەفکان ئالا، جێگری سەرۆکی پارتی داد و گەشەپێدان، ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردوو ڕایگەیاند کە ڕەنگە پلانی “تورکیایەکی بێ تیرۆر” بکەوێتە ژێر کاریگەریی جەنگی بەردەوامی ئەمریکا-ئیسرائیل-ئێران. بەڵام دووپاتی کردەوە کە پرۆسەکە هەر تەواو دەکرێت. ئاماژەی بەوەش کرد کە ناوچەکە تێوەگلاوە لە بارودۆخێکی ناسەقامگیر و “تورکیایەکی بێ تیرۆر” گرنگە بۆ پاراستنی یەکڕیزیی وڵات لە ناو ئەو نادڵنیاییانەدا. حکومەت سەیری دەسپێشخەرییەکە دەکات وەک هەنگاوێک بۆ بەهێزکردنی یەکێتیی تورک و کورد.

جەنگی ئەمریکا-ئیسرائیل-ئێران دوای خۆپیشاندانی ئێران دەستیپێکرد، ئەمریکا و ئیسرائیل بە ئاشکرا پاڵپشتی خۆپیشاندانەکانیان کرد و داوای گۆڕینی ڕژێمیان کرد. کاتێک ئەمە شکستی هێنا، هێرشیان ئەنجامدا کە بووە هۆی کوشتنی سەرکردە باڵاکانی ئێران، لەوانە عەلی خامنەیی، عەلی لاریجانی و زۆر بەرپرسی دیکە.