لەم ساڵانەی دواییدا، ڕێککەوتنی ستراتیژیی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەرەسی هێناوە؛ لێکەوتەکانی ئەم پەیوەندییە پڕ لە کێشەیە لە سنووری هەرێم تێپەڕیوە و کاریگەریی کردووەتە سەر ڕەفتاریان لەو شوێنانەی کە کاتی خۆی هەماهەنگی تێیاندا سوودی زۆری هەبوو.
لەسەر ئاستی ناوخۆ، توانای ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە کاتی خۆیدا و پێکهێنانی حکومەت پەکیکەوتووە. کابینەی ئێستای حکومەت لە ساڵی 2018 هەڵبژێردراوە. بڕیار بوو هەڵبژاردنی نوێ لە 2022 بکرێت، بەڵام دوو ساڵ دواخرا بۆ تشرینی یەکەمی 2024. ئێستا دوای تێپەڕبوونی زیاتر لە 18 مانگ، پارتی و یەکێتی لە پێکهێنانی حکومەت نزیک نین.
لە سەرەتای نیساندا، گرژییەکانی نێوان هەردوو حزب لە بەغدا لەسەر پرسی سەرۆک کۆماری عێراق گەیشتە لوتکە. کە دەرکەوت کاندیدی یەکێتی پۆستەکە دەباتەوە، پەرلەمانتارانی پارتی دانیشتنەکەیان بایکۆت کرد و دواتر حزبەکە ڕایگەیاند کە “دانی پێدا نانێت” و دانیشتنەکانی داهاتووی پەرلەمان بایکۆت دەکات.
ئەم دابەشبوونە قووڵانەی ئێستا بە ڕوونی لە ئەمریکاش دەردەکەون، کە گرنگترین هاوبەشی دەرەکیی هەرێمی کوردستانە. لە مێژوودا، فەرمانگەی نوێنەرایەتی هەرێم لە ئەمریکا بە شێوەیەکی نانەتەوەیی و بێلایەن کاری دەکرد، بەڵام سەرچاوە کوردییەکان و چاودێرانی ئەمریکی بە پێگەی “ئامارگی”یان ڕاگەیاندووە کە ئەم فەرمانگەیە لەم ساڵانەی دواییدا بە تەواوی بەلای پارتیدا شکاوەتەوە.
“تریفە عەزیز” و سکرتێری ڕاگەیاندنەکەی ئامادە نەبوون وەڵامی ئەم تۆمەتانە بدەنەوە. دیارترین کاردانەوەی یەکێتی بەرامبەر ئەم دۆخە، بڕیاری ساڵی ڕابردووی بوو بۆ گرتنی کۆمپانیای لۆبی تایبەت بە خۆی.
لە نیسانی 2025دا، “کۆمەڵەی گەشەپێدانی کوردستان” بەناوی یەکێتییەوە، کۆمپانیای (Ballard Partners)ی بە گرێبەستێکی مانگانە 75 هەزار دۆلار (900 هەزار دۆلار لە ساڵێکدا) گرت. ئەم کۆمپانیایە کە بنکەکەی لە فلۆریدایە، پەیوەندییەکی توندوتۆڵی لەگەڵ ئیدارەی ترەمپ هەیە و دامەزرێنەرەکەی “سۆزی وایڵز” ئێستا سەرۆکی دیوانی کۆشکی سپییە. ئەمەش دەسەڵاتێکی خێرا بە یەکێتی دەبەخشێت بۆ گەیشتن ناوەندەکانی بڕیار، بەڵام بە نرخێکی زۆر گرانتر لەوەی حکومەتی هەرێم بە کۆمپانیاکانی تری دەدات.
سەرچاوەیەکی ئاگادار لە ستراتیژیی یەکێتی گوتی: “گرتنی ئەم کۆمپانیایە بەهۆی ئەو گۆڕانکارییە بوو کە لە کارکردنی نوێنەرایەتی هەرێم لە واشنتۆن بینرا؛ فەرمانگەکە لە نوێنەرایەتییەکی یەکگرتووەوە گۆڕا بۆ پاشکۆی نووسینگەی سەرۆک وەزیران.”
ئەم دۆخە نیشانەی تێکچوونی دامەزراوە سیاسییە هاوبەشەکانی هەرێمە. سەرچاوەکەی یەکێتی دەڵێت: “دیمەنی دیپلۆماسی گەڕاوەتەوە بۆ مۆدێلی پێش ساڵی 2005. لە جیاتی یەک دەنگی یەکگرتوو، واشنتۆن ئێستا سێ کەناڵی جیاواز دەبینێت: شاندی یەکێتی، شاندی سەرۆکایەتی هەرێم، و شاندی پارتی/سەرۆک وەزیران.”
لۆبی وەک “بەرگری”
جگە لە پەرەپێدانی بەرژەوەندییەکان، لۆبیستەکان زۆرجار کاری بەرگری و بەڕێوەبردنی ناوبانگ دەکەن. بۆ نموونە، کۆمپانیای “بالارد” یاداشتێکی درێژی دەربارەی تۆمەتەکانی سەر “لاهور شێخ جەنگی” و “ئەژی ئەمین” لە ئابی 2025 بڵاوکردەوە، تەنها سێ ڕۆژ دوای ئەوەی هێزەکانی یەکێتی گەمارۆی هۆتێل لالەزار-یان دا لە سلێمانی و ئامۆزاکەی بافڵ تاڵەبانییان دەستگیر کرد.
بڵاوکردنەوەی ئەو یاداشتە لەلایەن “بالارد”ەوە هەوڵێک بوو بۆ ئاسایکردنەوەی ئەو دەستگیرکردنە و نیشاندانی تۆمەتەکانی سەر “ئەژی ئەمین” (کە لە هەولێر نیشتەجێیە) تاوەکو وێنەی یەکێتی لە واشنتۆن نەشێوێت.
هەڵبژاردنی ئەم کۆمپانیایە پەیوەندی بە “جاسمین زەکی”ـەوە هەیە، کە پارێزەرێکی دێرینە لە بواری لۆبی کوردی و ئێستا بەڕێوەبەرە لە بالارد. ئەو پێشتر لەگەڵ چەندین کۆمپانیا کاری بۆ حکومەتی هەرێم کردووە.
“فریلانس”ی یەکێتییەکان لە واشنتۆن
چەند کەسایەتییەکی ناو یەکێتی بە جیا لۆبیستیان گرتووە. لە شوباتی 2025، “جەعفەر شێخ مستەفا” جێگری سەرۆکی هەرێم، کۆمپانیای (Hogan Lovells)ی گرتووە. گرێبەستەکە بەناوی کوڕەکانییەتی، جەعفەر شێخ مستەفا لە کانوونی دووەمی 2026 سەردانی واشنتۆنی کرد و لەگەڵ بەرپرسانی وەزارەتی دەرەوە و کۆنگرێس کۆبووەوە. ڕوون نییە بۆچی ئەو پەنای بۆ نوێنەرایەتی هەرێم یان گرێبەستەکەی یەکێتی لەگەڵ بالارد نەبردووە.
هەروەها “مەلا بەختیار”، بەرپرسی پێشووی یەکێتی، لە کانوونی دووەمدا کۆمپانیای (Stryk Global Diplomacy)ی گرتووە کە خاوەنەکەی “ڕۆبێرت سترایک”ـە؛ کەسێک کە شانازی بە کارکردن لەگەڵ ڕژێمە دیکتاتۆرەکان و “جیهانی گەندەڵ” دەکات. مەلا بەختیار کە ئێستا ڕەخنەگرێکی توندی بافڵ تاڵەبانییە، ئامادە نەبوو لێدوان بدات کە بۆچی دەیەوێت کاریگەری لەسەر واشنتۆن دروست بکات.
هەڕەشە لەسەر داهاتوو
بەپێی خەمڵاندنەکانی “The Amargi”، لۆبیکردنی کوردی لە 25 ساڵی ڕابردوودا بە لانی کەمەوە 50 ملیۆن دۆلاری تێچووە. هەرچەندە ئەمە بڕێکی زۆرە، بەڵام لە چاو وڵاتانی تر زۆر کەمە؛ بۆ نموونە تەنها لە ساڵی 2025دا، چین 82 ملیۆن، سعودیە 69 ملیۆن و تورکیا 54.9 ملیۆن دۆلاریان لە لۆبی خەرج کردووە.
پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئایا ئەم پارەیە بە باشی خەرج کراوە؟
سەرچاوەیەکی کوردی دەڵێت: “ئەمریکا کورد وەک هاوپەیمانێکی جێ متمانە دەبینێت، بەڵام پشتیوانیی داهاتوو گەرەنتی نەکراوە.” ئێستا واشنتۆن بەهۆی جەنگی ئێران و ئەمریکاوە بایەخ بە هەرێم دەدات، بەڵام گواستنەوەی کێشە ناوخۆییەکانی پارتی و یەکێتی بۆ واشنتۆن مەترسییەکی گەورەیە. ئەگەر هەریەک لەم دوو حزبە هەوڵی شکاندنی ئەوی تر لەبەردەم ئیدارەی ترەمپ بدات، ئەوا بەرپرسانی ئەمریکی لە کورد بێزار دەبن و ئەمەش هەڵەیەکی ستراتیژی کوشندەیە.
سەرچاوەیەک لە واشنتۆن دەڵێت: “ئەم شێوازە کارکردنە زیان بە بەرژەوەندی گشتی کورد دەگەیەنێت، لە کاتێکدا دەبوو هەردوو حزب پێکەوە کار بکەن بۆ بەدەستهێنانی پشتگیری بۆ کوردستان.”
تێبینی: ئەمە بەشی کۆتایی زنجیرە ڕاپۆرتێکی سێ بەشی بوو دەربارەی لۆبیکردنی کوردی لە ئەمریکا.
